Home / SOẠN VĂN / Soạn bài Chiến thắng Mtao Mxây | Làm văn mẫu

Soạn bài Chiến thắng Mtao Mxây | Làm văn mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Chiến thắng Mtao Mxây. (Bài làm của học sinh Phùng Thị Hảo)

Đề bài: Soạn bài Chiến thắng Mtao Mxây

BÀI LÀM

I. TÌM HIỂU CHUNG  

1. Về sử thi :

 Có hai loại sử thi

* Sử thi thần thoại:

 * Sử thi anh hùng:

 – Đăm Săn thuộc loại sử thi anh hùng.

2. Sử thi Đăm Săn :

Soạn bài Chiến thắng Mtao Mxây

a. Tóm tắt cốt truyện : SGK

b. Giá trị tác phẩm :

Loading...

*Giá trị nội dung :

– Thông qua nhân vật Đam San, tác phẩm phản ánh những khát vọng to lớn của người Ê đê trong buổi đầu của lịch sử bộ tộc.

+ Khát vọng chính phục khám phá tự nhiên huyền bí, họ đã bắt đầu chặt cây, đốt nương, biết xuống sông bắt cá.

+ Khát vọng có sức mạnh phi thường để chiến thắng kẻ thù.

+ Khát vọng tự do (thoát khỏi tục chuê nuê)

+ Khát vọng giàu có và hùng mạnh.

– Tác phẩm còn dựng lên một bức tranh toàn cảnh về cuộc sống, con người của đồng bào Tây Nguyên, về thiên nhiên hùng vĩ nơi đây.

* Giá trị nghệ thuật :

-Ngôn ngữ sử thi có nhiều hình ảnh so sánh, phóng đại.

– Xây dựng thành công hình tượng người anh hùng Đam San, đại diện cho cộng đồng Ê đê về vẻ đẹp, sức mạnh, lòng dũng cảm.

– Kết cấu trùng điệp. Mỗi khúc ca là một chiến công của người anh hùng Đam San.

– Cốt truyện mang màu sắc thần thoại.

3. Đoạn trích “ Chiến thắng Mtao MXây”

a. Vị trí đoạn trích :

– Nằm ở phần giữa tác phẩm.

– Ngay sau sự kiện MtaoMxây lợi dụng lúc Đam San đi vắng, bắt người vợ xinh đẹp Hơ Nhị của chàng.

b. Đọc văn bản

c. Giải nghĩa từ khó ( SGK)

 

II. Đọc – hiểu văn bản:

1. Cuộc đọ sức giữa Đăm Săn và Mtao Mxây:

– Toàn bộ diễn biến cuộc đọ sức giữa Đăm Săn và Mtao Mxây được miêu tả khá giàu kịch tích qua ba hiệp.

a. Diễn biến hiệp đấu thứ nhất:

 * Quang cảnh nhà Mtao Mây:

– Tác giả dân gian miêu tả quang cảnh của nhà tù trưởng thù địch Mtao Mxây : “ Nhà Mtao Mxây đầu sàn hiên… không sợ chật”.

– Nghệ thuật so sánh người kể chuyện đã miêu tả và làm nổi bật được thật cụ thể quang cảnh giàu có của nhà Mtao  Mxây.

=> Đăm Săn đang phải đối diện với kẻ thù giàu mạnh

* Khiêu chiến :

– Với thái độ dũng cảm, chẳng e sợ, ngại ngùng. Sự hùng mạnh của nhà Mtao Mxây chẳng có tác động gì tới chàng cả. Chàng đến tận nhà của Mtao Mxây. “Ơ diêng/… ta đấy”

– Mtao Mxây cũng ngạo ngễ, khiêu khích Đam san “Ta không… cơ mà”

=> Thái độ ấy như lửa dội thêm dầu, nó càng làm cho Đăm Săn trở nên tức giận, khiêu chiến quyết liệt hơn “ Xuống, diêng… cho mà xem”

– Giọng điệu thách thức bừng bừng hơi nóng của sự giận dữ, chứa đựng sức mạnh của người có tính gan dạ, quả quyết, chàng đe doạ phá tan cái hiên nhà, cái cầu thang và ngôi nhà.

– Biểu hiện ở những câu mệnh lệnh :

+ Lần 1: Rất lịch sự, bình tĩnh : Ơ diêng

+ Lần 2 : Xuông, diêng!

Mtao Mxây buộc phải ra chiến đấu

“Khoan, diêng, khoan ! để ta xuống”

– Thái độ hai bên :

+ Mtao Mxây run sợ : “Người không được đâm ta… Ta sợ ngươi đâm ta khi ta đang xuống…”

+ Đăm Săn thì đàng hoàng khẳng định “ Sao ta lại phải đâm ngươi… Đến con lợn… thèm đâm”

– Cảnh khiêu chiến đã cho ta nhận thấy hai tính cách đối lập nhau. Nếu Mtao Mxây tỏ ra kém cỏi, hèn nhát thì Đăm Săn đàng hoàng. Lời thoại còn cho ta thấy rõ thái độ kể chuyện của tác giả dân gian đối với mỗi nhân vật.

– Chân dung Mtao Mxây được miêu tả trực diện “Bà con xem..” Dáng điệu cử chi lại rất tần ngần “Mỗi bước đi mỗi bước đắn đo”

=> Tác giả dân gian đã sử dụng triệt để hiệu quả của thủ pháp đối lập làm nổi bật được bản chất ở hai con người.

* Vào trận :

– Cả hai bên đều múa khien nhưng thật đối nghịch.

+ Mtao Mxây múa khiên trước nhưng hắn lại tỏ ra kém cỏi “Khiên hắn kêu… hắn múa một mình. Hắn bước cao bước thấp chạy hết bãi tây sang bãi đông…  “Hắn vung dao… cái trão cột trâu”

+ Đăm Săn thì rung khiên múa “Một lần xốc tới… vun vút qua phía tây”.

– Lời lẽ của Mtao Mxây khoe khoang “Ta học võ… thần rồng  “….” ta đây… đi xéo nát đất thiên hạ”.

– Đăm Săn không kể tài mà chỉ thể hiện bằng hành động. Nhưng mỗi lời chàng nói thể hiện sự khinh bỉ kẻ thù “Sao ngươi… khoeo chân ta người để làm gì?

=> Đăm Săn vẫn tạm thời chưa đánh được kẻ thù.

b. Diễn biến cuộc đấu ở hiệp 2

– Cuộc đọ sức càng quyết liệt từ khi Hơ Nhị ném miếng trầu, Đăm Săn dành được sức khoẻ tăng lên gấp bội, chàng tiếp tục hiệp đấu thứ hai.

– Đam san múa khiên trước, hành động của chàng nhanh thoăn thoắt và dũng mãnh. Người kể chuyện  sử dụng những phóng đại kết hợp với so sánh bay bổng “chàng múa… bật rễ tung bay”.

-> Ngợi ca, thần thánh hoá người anh hùng Đam San sánh ngang với sức mạnh giõ bão thiên nhiên

– Người kể chuyện có thái độ tôn vinh người anh hùng Đăm Săn.

– Hai lần đâm trúng Mtao Mxây nhưng cả hai lần đều đâm không thủng. Đăm Săn thấm mệt. Cuộc chiến vẫn tiếp diễn căng  thẳng.

c. Diễn biến hiệp đấu thứ 3

– Chàng Đăm Săn nằm mơ thấy ông Trời, Trời chỉ cho cách đánh thắng MtaoMxây bằng cách ném cái chày mòn vào vành tai kẻ địch. Chàng nghe vậy bừng tỉnh chộp cái chày mòn ném vào vành tai kẻ địch. Ngay lập tức “ cái giáp của MtaoMxây rơi xuống… chuồng trâu” rồi nhanh chóng chàng đã đẩy MtaoMxây đến chỗ phải cầu xin và điều đình.

* Kết thúc : Đăm Săn cắt đầu Mtao Mxây bên ngoài đường. Chàng trở thành người thắng trận.

– Chiến thắng này của Đam San có vai trò trợ giúp đặc biệt của nhân vật ông Trời.

(Nhân vật ông Trời là một kiểu nhân vật phù trợ thường thấy trong vhdg giống như ông Tiên, Bụt ở truyện cổ tích). Nhân vật này thường xuất hiện vào lúc con người bế tắc. Đó chỉ là phù trợ còn quyết định chiến thắng phải là Đăm Săn.

– Số lần đối đáp : Cuộc đối thoại có 3 nhịp hỏi  đáp (Đam San gợi ý kêu gọi – mọi người hưởng ứng) ba lần gọi gần giống nhau.

– Việc tạo ra những lời thoại trùng lặp đồng thời có biến đổi, phát triển cho thấy hành động của đời sống thu phục được dân chúng, họ đều nhất trí coi chàng là người tù trưởng mới của họ.

Do thế mà sau ba lần hỏi đáp là một đoạn mô tả mọi người cùng ra về đông vui.

– Thể hiện sự thống nhất cao độ giữa quyền lợi, khát vọng cá nhân anh hùng với quyền lợi khát vọng của cả cộng đồng. Qua đó sử thi muốn nói đến ý chí thống nhất của toàn thể cộng động Ê Đê. Một biểu hiện quan trọng của ý thức dân tộc.

=> Đòi lại vợ là cái cớ làm nảy sinh mâu thuẫn giữa các bộ tộc dẫn đến chiến tranh để mở rộng bờ cõi. Ý nghĩa của sử thi là ở đó. Vì vậy thắng hay bại của người tù trưởng sẽ có ý nghĩa quyết định tất cả. Cho nên lời nói của dân làng phía Mtao – Mxây đều tình nguyện đi theo Đam San.

2. Cảnh ăn mừng chiến thắng

– Tiệc ăn mừng chiến thắng được mở ra trong bối cảnh đoàn người cùng chiến lợi phẩm tấp nập vào buôn làng.

– Cảnh này được diễn tả bằng ngôn ngữ của người kể chuyện, trùng điệp những hình ảnh so sánh : Đây đều là những chùm hình ảnh so sánh mang tính cụ thể gần gũi với đời sống.

– Hướng tới cộng đồng, Đăm Săn tuyên bố chiến thắng với lũ làng, chàng ra lệnh cho mọi người hãy dâng rượu, bắt trâu dâng lên thần linh

– Kêu gọi mọi người đến đánh trống, chiêng ăn mừng chiến thắng

– Hình ảnh Đăm Săn được miêu tả bằng cái nhìn ngưỡng mộ của nhân dân. Đó là vẻ đẹp và sức mạnh của người anh hùng, thể hiện sức mạnh của cả thị tộc, sự thống nhất và niềm tin của cả cộng đồng. Những hình ảnh từ cơ thể được phóng đại

-Ngôn ngữ mang âm hưởng ngợi ca, thể hiện ngưỡng mộ của dân gian với người anh hùng.

– Người anh hùng có vẻ đẹp lý tưởng, phẩm chất anh hùng dũng cảm, cao thượng được cả cộng đồng tôn kính, danh tiếng của Đam San là danh tiếng của cả cộng đồng.

– Nếu như miêu tả cảnh giao đấu ngôn ngữ sử thi chủ yếu là đối thoại, thì miêu tả cảnh ăn mừng chiến thắng lại chủ yếu dùng những trường đoạn, câu cảm thán, hình ảnh so sánh, phóng đại… làm nổi bật được sự sung sướng, vui vẻ, tưng bừng của cả cộng đồng.

 

III. Tổng kết

1. Nội dung : Đoạn trích thể hiện vai trò của người anh hùng với cộng đồng.

– Đoạn trích thể hiện tiêu biểu cho chủ đề đấu tranh bảo vệ danh dự, hạnh phúc cá nhân gắn liền với việc đem lại sự phồn vinh cho cả cộng đồng.

2. Nghệ thuật : Ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh, nhịp điệu với phép so sánh, lối nói phóng đại đạt hiệu quả biểu đạt cao.

+ Tham khảo phần ghi nhớ ở sgk.

+ Cần thấy được người Tây Nguyên tự hào về tổ tiên mình. Người Tây Nguyên tự hào có Đam San.

+ Đoạn trích thể hiện vai trò người anh hùng với cộng đồng.

>>>Xem thêm:

Loading...

Check Also

soạn bài chuyện chức phán sự đền tản viên

Soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ) | Làm văn mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *