Home / SOẠN VĂN / Soạn bài Cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi | Làm văn mẫu

Soạn bài Cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi | Làm văn mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Cảnh ngày hè (Bảo kính cảnh giới số 43)  của Nguyễn Trãi.

Đề bài: Soạn bài Cảnh ngày hè (Bảo kính cảnh giới số 43)  của Nguyễn Trãi

BÀI LÀM

I. Tìm hiểu chung

1. Giới thiệu về tập “Quốc âm thi tập”

Loading...

– Tập thơ gồm 254 bài. Là tập thơ Nôm sớm nhất của Việt Nam

-> Đặt nền móng và mở đường cho sự phát triển của thơ Tiếng Việt.

– Nội dung: phản ánh vẻ đẹp của Nguyễn Trãi: người anh hùng với lí tưởng nhân nghĩa, yêu nước thương dân, yêu thiên nhiên, quê hương, cuộc sống…

– Nghệ thuật: Sáng tạo thể thơ thất ngôn Đường luật của Trung Quốc thành thơ Nôm mang đậm phong cách dân tộc, có xen câu lục ngôn với câu thất ngôn.

– Bố cục: 4 phần.

+ Vô đề : Những bài thơ không có đầu đề nhưng được sắp xếp theo các mục Ngôn chí (nói lên chí hướng); Mạn thuật (kể ra một cách tản mạn), tự thán (tự than), tự thuật (tự nói về mình), Bảo kính cảnh giới (gương báu răn mình).

2. Bài thơ “Cảnh ngày hè”:

– Phần lớn các bài trong Bảo kính cảnh giới (61 bài) nói về gương báu răn mình.

+ Bài “Cảnh ngày hè” – Bảo kính cảnh giới số 43 vẫn cú ý khuyờn răn song lại nghiêng về tức cảnh

-Thể loại và bố cục :

+Thơ thất ngôn bát cú Đường luật cói xen kẽ một hai câu 6 tiếng vào bài thơ – một cách Việt hoá thơ thất ngôn bát cú đường luật riêng của ông.

+ 4 câu đầu : Cảnh thiên nhiên ngày hè.

+ 4 câu cuối : Cảnh sinh hoạt của nhân dân và ước mong của nhà thơ.

II- Đọc – hiểu văn bản

*Bài thơ miêu tả cảnh ngày hè vào buổi chiều (tịch dương) ở một làng chài (ngư phủ).

soạn bài cảnh ngày hè

1. C¶nh thiªn nhiªn ngày hè

– Ngày hè hiện ra đầu tiên với một tâm thế, thời gian, không gian ăn nhập với nhau.

+ “rồi hóng mát”: gợi hình ảnh thi nhân Ức Trai trong một dịp nhàn rỗi ủa ngày hè.

+ “thuở ngày trường”: vừa gợi ra được sự chênh lệnh “đêm ngắn ngày dài” đặc trưng của mùa hè, vừa gợi  đến những ngày nhàn cư của tác giả khi đã đứng ngoài chính cuộc.

+ Nghệ thuật: Câu thơ thất ngôn phá cách với cách ngắt nhịp 3/3 tạo ra ngữ điệu đặc biệt vừa như hối hả, lại vừa như thong dong -> gợi cho ta sự liên tưởng về cái tâm thế tưởng như an nhàn song vẫn nồng nàn sự bận tâm vẫn thấy ở Ức Trai.

– 3 câu tiếp theo vẽ lên  bức tranh thiên nhiên đẹp, rực rỡ và tràn đầy sức sống:

+ Trật tự không gian trải từ cao xuống thấp: từ tầng không qua hiên nhà rồi đến ao sen.

+ Màu sắc rất rực rỡ với các tính từ: màu xanh của lá hoè, màu đỏ của hoa lựu, màu hồng của hoa sen quện với mïi h­¬ng.

+ Cảnh vật trong trạng thái động:

  • Đùn đùn: màu xanh của lá lục cuộn lên thành từng khối biếc.
  • Tán rợp giương: tán hòe vì thế vươn ra như chiếc ô khổng lồ.
  • Phun: màu đỏ của hoa lựu không lặng lẽ điểm tô mà nhất loạt phun trào tựa như pháo hoa làm sáng bừng cả hiên nhà.
  • Tiễn: hoa sẽ ở dưới ao cũng tỏa mùi hương bay tỏa khắp không gian.

->Mật độ dày đặc của các động từ mạnh cộng hưởng với hàng loạt sắc màu gắt và các từ hô ứng (còn, đã, đang), cách ngắt nhịp ¾ (ở câu 3,4) tạo nên  cảnh sắc đặc trưng của mùa hè nắng nóng và căng tràn sức sống, đua nhau khoe sắc, đua hương.

2. Cảnh sinh hoạt của nhân dân và ước mong của nhà thơ.

– Hòa cùng thiên nhiên rực rỡ là một đời sống rộn rã:

+ Chợ cá: hình ảnh điển hình của cuộc sống, với tiếng trò chuyện xa xa -> sự sầm uất của cuộc sống.

+ không gian, thời gian: chiều tối (tịch dương): nắng tắt, bóng tối dâng lên phủ bốn bề, âm thanh thưa thớt, hoạt đông của con người cũng giảm dần, dễ gợi cảm giác hiu quạnh.

+ C¸c ®éng tõ đảo lên đầu câu: “lao xao”, “d¾ng dái” ®· làm kh«ng gian chiều hè trở nên n¸o nhiÖt.

  • Tiếng ve như một bản đàn làm cho hoàng hôn mất đi vẻ hiu quạnh

+ Điểm nhìn cuộc sống được vẽ ngược lại với thiên nhiên, đi từ thấp lên cao nhưng dù là cảnh sinh hoạt của làng chài lao động nghèo khó xa xa bên dưới hay lầu son gác tía của người lớp trên thì đâu đâu cũng rộn rã, vui tươi. -> Cảnh ngày hè trở nên phồn thịnh.

  • Tấm lòng Ức Trai:

+ Qua những miêu tả, cảm nhận thiên nhiên với những vẻ đẹp cụ thể, sinh động đã cho thấy sự nhạy cảm và tinh tế trong tâm hồn nhà thơ cùng tình yêu thiên nhiên, quê hương đất nước nồng nhàn của tác giả.

+ Thể hiện trực tiếp qua mong ước có được chiếc đàn của vua Nghiêu, vua Thuấn để gảy khúc Nam Phong, mơ về cuộc sống thanh bình, no đủ cho tất cả thiên hạ

-> Mượn điển cố về hai vị quân vương sáng vua Nghiêu, vua Thuấn để thể hiện khát khao sầu kín và cháy bỏng của một Ức Trai đầy nỗi ưu tư với đời. Câu thơ 4 chữ như thể hiện sâu sắc nối đau đáu trong cõi lòng ấy. Hóa ra thi nhân không chỉ say sưa với cảnh đẹp mà lòng còn luôn “cuồn cuộn nước triều Đông” dù “mài chăng khuyết, nhuộm chăng đen”. Vậy mới thấy tâm thế nhàn ở đầu bài chỉ là lớp vở bề ngoài. Đây cũng chính là gương sáng răn mình của Nguyễn Trãi.

III. TỔNG KẾT

1. Nội dung:

– Qua bức tranh mùa hè đẹp, rực rỡ sắc màu, rộn ró âm thanh, căng tràn sức được vẽ lên bằng chất liệu ngôn từ ta cảm nhận được tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống con người và luôn vươn tới khát vọng hoà bình hạnh phúc cho nhân dân của tác giả. Đó là vẻ đẹp tâm hồn và lý tưởng cao đẹp của Nguyễn Trãi.

2. Nghệ thuật:

 Sử dụng hình ảnh gần gũi bình dị. Câu thất ngôn xen lẫn lục ngôn => Nghệ thuât đã mang đến bức tranh thiên thiên đầy sức sống, khoẻ khoắn, lạc quan như tâm hồn nhà thơ vậy.

>>> XEM THÊM : 

Loading...

Check Also

soạn bài chuyện chức phán sự đền tản viên

Soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ) | Làm văn mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *