Home / SOẠN VĂN / Soạn bài: Chiều tối (Hồ Chí Minh) | Làm văn mẫu

Soạn bài: Chiều tối (Hồ Chí Minh) | Làm văn mẫu

(Soạn văn lớp 11) – Em hãy soạn bài Chiều tối (Mộ) của Hồ Chí Minh.

(Bài làm của học sinh Võ Hạ Ân)

Đề bài: Soạn bài Chiều tối (Mộ) của Hồ Chí Minh

BÀI LÀM

I. Tìm hiểu chung

Loading...

1. Tác giả:

2. Tập thơ Nhật kí trong tù:

* Hoàn cảnh ra đời:

– Là tập nhật kí viết bằng thơ, được Bác sáng tác trong thời gian bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam từ mùa thu 1942 – 1943 tại tỉnh Quảng Tây.

– Tập thơ gồm 134 bài bằng chữ Hán.

* Giá trị của tập thơ:

– Giá trị nội dung:

+ Tập thơ phản ánh trung thực bộ mặt nhem nhuốc , xấu xa của chế độ nhà tù đầy bất công phi lí dưới chính quyền TGThạch.

+ Bức chân dung tự hoạ về con người tinh thần của HCM: Kiên cường bất khuất ->đó là tinh thần thép của người chiến sĩ cách mạng.

+ Một tâm hồn rất mềm mại tinh tế chan hoà với thiên nhiên và con người .

+ Một thái độ ung dung tự tại  hết sức thoải mái  như bay lượn trong vùng trời tự dongoài nhà tự.

+ Tinh thần lạc quan tin tưởng, luôn hướng về bình minh tươi sáng.

+ Là tập thơ chan chứa tinh thần nhân đạo và lòng yêu nước thiết tha cháy bỏng của HCM.

Giá trị nghệ thuật:

Thể hiện sâu đậm phong cách NT của hồn thơ HCM: Hồn nhiên, giản dị, cổ điển mà hiện đại, chiến sĩ mà thi sĩ, luôn luôn ẩn hiện 1 nụ cười thoải mái trẻ trung hài hước hóm hỉnh.

>>> XEM THÊM:

3. Bài thơ Chiều tối:

* Hoàn cảnh sáng tác: SGK/41

* Đọc và đối chiếu lời thơ dịch:

+ Không dịch được chữ “Cô” ->   làm nhạt mất chút ít sắc màu đồng thi của bài thơ.

+ Không dịch được 2 chữ láy âm “mạn mạn” -> vốn có ý nghĩa là trôi chầm chậm.

+ Trong nguyên tác, Bác không cần dùng từ chỉ tới nghĩa trời tối.  Người dịch thêm vào chữ tối không phải là sai nhưng làm ý thơ bộc lộ sớm qúa.

* Thể loại và bố cục:

– Bài thơ được làm theo thể thất ngôn tứ tuyệt.

– Bố cục:

+ Theo kết cấu: Khai, thừa, chuyển, hợp.

+ Theo bố cục:

Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên chiều tối.

Hai câu sau: Bức tranh đời sống con người

II. Đọc – hiểu văn bản

1. Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên

– Khung cảnh thiên nhiên núi rừng lúc chiều tối được tác giả quan sát trên con đường chuyển lao với nghệ thuật chấm phá của thơ Đường.

– Hình ảnh tiêu biểu: cánh chim mỏi, chòm mây lẻ loi

soạn bài chiều tối

+ Trước hết đây là những hình ảnh thiên nhiên mang vẻ đẹp cổ điển, bình dị (chim bay về rừng biểu trưng cho buổi chiều tà) với những chuyển động nhẹ, khẽ và chứa đầy cảm xúc: cánh chim mỏi mệt sau một ngày kiếm ăn đang gắng sức tìm chốn ngủ, còn chòm mây đơn độc thì chầm chậm trôi giữa bầu trời bao la.

-> Nhìn cảnh vật mà đọc ra được tâm ý gửi gắm trong đó (quyện điểu, cô vân) chứng tỏ thi sĩ là một người có tâm hồn trìu mến, hòa hợp, đồng điệu với thiên nhiên và sự sống.

+ Ẩn sau mỗi hình ảnh dường như có tâm sự của con người gửi gắm: đặt trong tình cảnh của người tù phải lê bước trên đường trường từ sớm tới tối trong tình cảnh “mũ áo dầm mưa rách hết giày” và ‘xiềng xích thay dây trói” mà chưa được nghỉ chân ta mới thấy hình ảnh cánh chim như gợi lên những vất vả, khó nhọc trên con đường Bác phải đi. Còn chòm mây như mang tâm trạng lẻ loi, đơn độc và cái băn khoăn, trăn trở chưa biết tương lai phía trước sẽ đi về đâu của người tù nơi đất khách.

+ Đằng sau mỗi hình ảnh như khắc khoải và cháy bỏng một ước mong sum họp, một niềm khao khát tự do – những tình cảm đầy nhân bản của người chiến sĩ cách mạng xa xứ.

-> Hai câu thơ mềm mại nhưng lại chất chứa bên trong một bản lĩnh phi thường, một tâm hồn nhân ái vượt lên cảnh ngộ tù đày khắc nghiệt để cảm nhận thiên nhiên sâu sắc.

2. Hai câu sau –  Bức tranh cuộc sống con người.

+ 2 Câu đầu tả cảnh ngày sắp hết, chủ yếu tả thiên nhiên->  2 câu cuối: Cảnh trời đã tối hẳn với trọng tâm là hình ảnh con người.

– Hình ảnh tiêu biểu: cô em xay ngô, lò than rực hồng.

+ Hình ảnh cô gái xay ngô toát lên vẻ trẻ trung, khỏe mạnh, đầy sức sống. Giữa núi rừng mênh mông, thiếu nữ miền sơn cước không bị hòa lẫn vào cảnh vật. Công việc lao động của cô, ngọn lửa hồng từ lò than và nhiệt huyết của tuổi trẻ đã làm sáng bừng và sưởi ấm cả không gian núi rừng chiều tối âm u, heo hút.

  • Làm cho người đi đường, người tù thêm ấm áp, cảm nhận rõ niềm vui của cuộc sống.

+ chữ “tối”: nguyên văn không có. Ba chữ “ma bao túc” ở cuối câu 3 được điệp vòng ở đầu câu 4 “bao túc ma hoàn” đã tạo nên sự nối âm liên hoàn, nhịp nhàng như vừa diễn tả cái vòng quay không dứt của động tác xay ngô vừa thể hiện dòng lưu chuyển của thời gian từ chiều đến tối.

+ “lô dĩ hồng”: chữ hồng giúp người đọc hình dung ra bóng tối đang buông xuống xóm núi. Đồng thời nó làm sáng rực toàn bộ bài thơ, làm mất đi  sự mỏi mệt, uể oải, vội vã, nặng nề diễn tả ở ba câu đầu.

-> Đó là sự vận động của tư tưởng người tù – thi nhân từ bóng tối đến ánh sáng từ tàn lụi đến sự sống, từ lạnh lẽo, cô đơn đến ấm áp. và bài thơ từ màu sắc cổ điển đã toả sáng một tinh thần hiện đại. tinh thần ấy chính là chất thép trong con người HCM.

III. Tổng kết:

1. Nghệ thuật:

– Nghệ thuật tả cảnh trong bài thơ vừa có nét cổ điển (bút pháp chấm phá, ước lệ với những thi liệu xưa cũ), vừa có nét hiện đại (bút pháp tả thự sinh động với hình ảnh dân dã đời thường, con người là trung tâm của bức tranh)

– Ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, hàm súc được sử dụng linh hoạt, có sức gợi cảm cao

2. Nội dung:

– Tác phẩm là bức tranh đẹp về cảnh chiều tối bằng ngôn ngữ thơ ca. -> tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống của Bác.

– Bài thơ còn lấp lánh chất thép vĩ đại. ở trong cảnh bị đoạ đầy, đau khổ thế mà bác vẫn làm được thơ hay, thể hiện được niềm vui lao động khoẻ khoắn

>>> XEM THÊM :

Loading...

Check Also

soạn bài chuyện chức phán sự đền tản viên

Soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ) | Làm văn mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *