Home / SOẠN VĂN / Soạn bài Nguyễn Đình Chiểu ngôi sao sáng trong văn nghệ dân tộc | Văn mẫu

Soạn bài Nguyễn Đình Chiểu ngôi sao sáng trong văn nghệ dân tộc | Văn mẫu

(Soạn văn lớp 12) – Em hãy soạn bài Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ dân tộc. (Bài làm của học sinh Đinh Thị Hà)

Đề bài: Em hãy soạn bài Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ dân tộc

BÀI LÀM

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả:

Loading...

– Phạm Văn Đồng (1906 – 2000), quê ở Quảng Ngãi.

– Quá trình tham gia cách mạng và các chức vụ đảm trách: SGK/47

– > Là nhà cách mạng lớn của nước ta trong thế kỉ XX. Là một trong những học trò xuất sắc của chủ tịch HCM, là nhà lãnh đạo có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ TQ.

– Ông còn là nhà giáo dục tâm huyết và nhà lí luận văn hóa văn nghệ lớn. Ông là tác giả của nhiều bài nói, bài viết sâu sắc, mới mẻ và đầy nhiệt huyết về các danh nhân văn hóa, về tiếng Việt, về giáo dục…

2. Văn bản:

a. Hoàn cảnh sáng tác:

– TP được viết nhân kỉ niệm 75 năm ngày mất của Nguyễn Đình Chiểu (3-7-1888), in trong Tạp chí Văn học, tháng 7 năm 1963.

– Tình hình đất nước: Cuộc kháng chiến chống Mĩ  cứu nước của nhân dân ta nhất là đồng bào Nam Bộ đang ngày càng ác liệt trên chiến trường miền Nam, trong đó có quê hương của cụ Đồ Chiểu.

b. Mục đích:

– Kỉ niệm ngày mất của nhà văn tiêu biểu, người chiến sĩ yêu nước trên mặt trận văn hóa tư tưởng.

– Muốn định hướng lại cách nhìn và giá trị sáng tác Nguyễn Đình Chiểu.

– Đặc biệt bài viết nhằm cổ vũ phong trào yêu nước đang dấy lên mạnh mẽ đó.

3. Bố cục:

– Phần mở bài: (Từ đầu đến “…cách đây hơn một trăm năm”)

“Trên trời có những vì sao có ánh sáng khác thưởng, nhưng con mắt của chúng ta phải chăm chú nhìn thì mới thấy, và càng nhìn thì càng thấy sáng. Văn thơ NĐC cũng vậy”.

-> luận điểm bao trùm toàn bộ bài viết.

– Phần thân bài: (Tiếp theo đến “…văn hay của Lục Vân Tiên”): gồm 3 phần chính, là sự triển khai, cụ thể hóa luận điểm đã được nêu trong MB:

+ Luận điểm 1: “Ánh sáng khác thường” trong cuộc đời và quan niệm văn chương Đồ Chiểu.

-> Nguyễn Đình Chiểu là một nhà thơ yêu nước.

+ Luận điểm 2: “Ánh sáng khác thường” trong thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu.

-> Thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu

+ Luận điểm 3: “Ánh sáng khác thường” trong truyện thơ Lục Vân Tiên.

-> Đánh giá về Lục Vân Tiên

– Phần kết bài: (Còn lại).

Kết luận, đánh giá vị trí của NĐC trong nền văn học dân tộc, khẳng định những giá trị vượt thời gian của thơ văn NĐC.

II. Đọc – hiểu văn bản

  1. Tìm hiểu luận điểm bao trùm bài viết:

– “Trên trời có những  vì sao…. cũng vậy”

+ NĐC là “ngôi sao có ánh sáng khác thường”

-> NĐC là một hiện tượng thơ văn độc đáo, thơ văn của Cụ có những vẻ đẹp riêng không dễ nhận ra.

+ “phải chăm chú nhìn thì mới thấy”

-> phải cố gắng tìm hiểu và tìm hiểu kĩ, phải kiên trì nghiên cứu thì mới cảm nhận được những vẻ đẹp của nó.

+ “càng nhìn thì càng thấy sáng”

-> Càng nghiên cứu sâu ta sẽ càng thấy được cái hay của nó và càng khám phá được những vẻ đẹp mới.

à Nguyễn Đình Chiểu là một nhà thơ lớn của dân tộc, nghiên cứu thơ ông cần có cái nhìn sâu sắc, thấu đáo, kĩ càng.

– Nghệ thuật so sánh:

+ So sánh tương đồng: văn chương NĐC như “Vì sao có ánh sáng khác thường…

+ So sánh tương phản:

  • Thói quen đánh giá thơ văn NĐC trước đó chỉ dựa vào nghệ thuật trau chuốt…
  • Chỉ biết Nguyễn Đình Chiểu là tác giả của Lục Vân Tiên và hiểu tác phẩm này khá thiên lệch về nội dung và nghệ thuật
  • Còn rất ít người biết thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu.

-> Cách đánh giá của PVĐ có tính khoa học, mới mẻ và ý nghĩa phương pháp luận. Cách đặt vấn đề độc đáo, giàu tính hình tượng.

soạn bài nguyễn đình chiểu ngôi sao sáng trong văn nghệ dân tộc

2. Tìm hiểu các luận điểm triển khai

* Luận điểm 1: Nguyễn Đình Chiểu là một nhà thơ yêu nước.

– Luận cứ 1: Cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu:

+ Là nhà nho, sinh trưởng ở Đồng Nai

+ Sống giữa lúc nước nhà lâm nguy, nhà Nguyễn bán nước, khắp nơi nhân dân nổi dậy đấu tranh.

+ Bị mù, viết thơ văn phục vụ kháng chiến

+ Thơ văn ghi lại: tâm hồn trong sáng và cao quý; thời kì khổ nhục nhưng vĩ đại của dân tộc.

+ Nhấn mạnh khí tiết:

“Sự đời thà khuất đôi tròng thịt

Lòng đạo xin tròn một tấm gương”

à Đời sống và hoạt động của Nguyễn Đình Chiểu  là một tấm gương anh dũng.

– Luận cứ 2: Quan điểm sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu.

+ Thơ văn mang tính chiến đấu:

“Học theo ngòi bút chí công

Trong thi cho ngụ tấm lòng Xuân thu”

“Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm,

Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”

  + Khinh miệt bọn lợi dụng văn chương để làm việc phi nghĩa:

“Thấy nay cũng nhóm văn chương,

Vóc dê da cọp khôn lường thực hư”

 à Cuoäc ñôøi vaø quan nieäm saùng taùc cuûa Nguyeãn Ñình Chieåu – moät chieán só yeâu nöôùc, troïn ñôøi phaán ñaáu hi sinh vì nghóa lôùn cuûa daân toäc.

  • Luận điểm đưa ra có tính khái quát bao trùm. Luận cứ bao gồm lí lẽ và dẫn chứng cũng rất cụ thể, tiêu biểu, có sức cảm hóa.

 

* Luận điểm 2: Thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu

– Luận cứ 1:

   + Phạm Văn Đồng đã tái hiện lại các phong trào yêu nước của nhân dân từ 1860 về sau

à Thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu phát sinh và phát triển trong nguồn mạch chung của văn chương chân chính tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.  

   + Sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu là tấm gương phản chiếu lịch sử: ngợi ca và khóc thương cho những anh hùng thất thế.

à Phần lớn là những bài văn tế

– Luận cứ 2: Đánh giá về Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc

 + Dẫn lại nhiều đoạn trong bài văn tế

à Tác phẩm đã làm rung động người đọc trước hình tượng người nghĩa sĩ nông dân.

    + So sánh với Bình Ngô đại cáo:

-> Khẳng định giá trị to lớn của bài văn tế: xây dựng được bức tượng đài bất tử về người anh hùng nông dân – nghĩa sĩ.

 + Dẫn lại bài thơ Xúc cảnh

-> Nguyễn Đình Chiểu còn có những đoá hoa, những hòn ngọc rất đẹp, khác tạo nên diện mạo phong phú cho vẻ đẹp thơ văn yêu nước

+ Phong trào kháng Pháp lúc bấy giờ còn làm nảy nở nhiều nhà văn, nhà thơ lớn

-> Nguyễn Đình Chiểu là lá cờ đầu, là ngôi sao sáng nhất.

-> Bằng cách lập luận từ chung đến riêng, từ cụ thể đến khái quát, kết hợp cả hai phép lập luận diễn dịch và quy nạp cùng với việc lựa chọn được những dẫn chứng tiêu biểu, PVĐ đã làm nổi rõ giá trị tư tưởng và nghệ thuật cơ bản, độc đáo của thơ văn NĐC.

 

* Luận điểm 3: Đánh giá về Lục Vân Tiên

– Có những đánh giá chưa thỏa đáng về về LVT:

+ Về tư tưởng: Những giá trị luân lí mà NĐC ca ngợi đã lỗi thời ở thời đại chúng ta

+ Về nghệ thuật: Lời văn “nôm na”, “không hay lắm”.

– Không phải mọi giá trị luân lí mà NĐC từng ca ngợi đều trở nên lỗi thời. Có những điều giáo huấn quý trọng vẫn còn giá trị ngày hôm nay. (Do ông sống gần gũi trong nhân dân, mang qn đạo đức nd từ xưa đến nay).

+ Viết lối văn nôm na -> dễ hiểu, dễ nhớ có thể truyền bá trong dân gian. Hoàn cảnh mù lòa nên nhà thơ chỉ đọc được cho người khác viết, thật khó sửa chữa và duyệt lại bản thảo. -> chỗ sơ xuất đó không làm giảm giá trị tác phẩm.

3. Tìm hiểu luận điểm kết thúc:

– PVĐ khẳng định vẻ đẹp nhân cách và vị trí  của NĐC trong nền văn học dân tộc: “NĐC là một người chí sĩ yêu nước, một nhà thơ lớn của nước ta”.

– PVĐ nhấn mạnh ý nghĩa và giá trị to lớn của cuộc đời và văn nghiệp NĐC với hôm qua và hôm nay. Đó là bài học cho mỗi người, mỗi nhà văn: “Đời sống và sự nghiệp của NĐC là một tấm gương sáng… văn hóa  và tư tưởng”.

III. Tổng kết

1/  Nghệ thuật

– Bố cục chặt chẽ, các luận điểm triển khai bám sát vấn đề trung tâm.

– Cách lập luận từ khái quát đến cụ thể, kết hợp cả diễn dịch, quy nạp và hình thức “đòn bẩy”.

– Lời văn có tính khoa học, vừa có màu sắc văn chương vừa khách quan; ngôn ngữ giàu hình ảnh.

– Giọng điệu linh hoạt, biến hóa: khi hào sảng, lúc xót xa..

2/ Ý nghĩa văn bản

– Khẳng định ý nghĩa cao đẹp của cuộc đời và văn nghiệp của Nguyễn Đình Chiểu: cuộc đời của một chiến sĩ phấn đấu hết mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc; Sự nghiệp thơ văn của ông là một minh chứng hùng hồn cho địa vị và tác dụng to lớn của văn học nghệ thuật cũng như trách nhiệm của người  cầm bút đối với đất nước, dân tộc.

>>> XEM THÊM : 

 

Loading...

Check Also

soạn bài chuyện chức phán sự đền tản viên

Soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ) | Làm văn mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *