Home / SOẠN VĂN / Soạn bài Phương pháp thuyết minh | Làm văn mẫu

Soạn bài Phương pháp thuyết minh | Làm văn mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Phương pháp thuyết minh. (Bài làm của học sinh Trần Việt Dũng).

Đề bài: Em hãy soạn bài Phương pháp thuyết minh

BÀI LÀM

I. TẦM QUAN TRỌNG CỦA PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

– Bài văn thuyết minh cần đạt những yêu cầu sau:

Loading...

+ Đảm bảo cung cấp thông tin về đối tượng một cách trung thực, chính xác và khách quan.

+ Nội dung thuyết minh phải chuẩn xác, hấp dẫn, sinh động.

+ Trình tự thuyết minh phải hợp lí khoa học, nhất quán(theo không gian, thời gian, sự việc)

– Muốn viết được văn bản thuyết minh thì ngoài tri thức và nhu cầu, chúng ta cần có phương pháp thuyết minh.

=> Phương pháp thuyết minh là công cụ để phục vụ cho mục đích thuyết minh, hay nói khác đi phương pháp thuyết minh luôn đi liền với mục đích thuyết minh.

II. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH.

1. Ôn lại một số phương pháp thuyết minh đã học.

– Phương pháp định nghĩa giải thích:

+ Mô hình A là B: trong đó A là đối tượng cần thuyết minh còn B là tri thức về đối tượng (đó có thể là kiến thức về lịch sử văn hóa hay nguồn gốc của sự vật,tính chất của sự vật giúp cho người đọc hiểu về đối tượng.

VD: Huế là một trong các trung tâm văn hóa nghệ thuật lớn của Việt Nam.

– Phương pháp liệt kê: là phương pháp kể ra lần lượt các đặc điểm tính chất…của sự vật theo trật tự nào đó.

VD: Cây dừa Bình Định, thân cây làm máng, lá cây làm tranh, cọng lá chẻ nhỏ làm vách, gốc dừa già làm chõ đồ xôi, nước dừa để uống…cùi dừa ăn sống với bánh đa…sọ dừa làm khuy áo…vỏ dừa bện dây.

=>Với phương pháp này giúp người đọc hiểu sâu sắc toàn vẹn và có ấn tượng với nội dung dược thuyết minh.

– Phương pháp nêu ví dụ:

+ Dẫn ra các ví dụ cụ thể để người đọc tin vào nội dung được thuyết minh.

VD: Đặc biệt bao bì ni lông màu đựng thực phẩm do chứa các kim loại như chì, cađimi gây tác hại cho não và là nguyên nhân gây ung thư phổi…

– Ngoài ra còn có một số phương pháp như dùng số liệu, so sánh, phân loại , phân tích.

* Thực hành các bài tập (sgk tr 48,49)

a. Những phương pháp thuyết minh của các đoạn trích.

– Đoạn trích 1 Ngô Sĩ Liên đã sử dụng phương pháp liệt kê, giải thích. Tác dụng đảm bảo tính chuẩn xác và tính thuyết phục cho mục đích thuyết minh: là công lao tiến cử người tài cho đất nước của Trần Quốc Tuấn.

– Đoạn trích 2, Hàn Thủy Giang dùng phương pháp thuyết minh: phân tích, giải thích cho mục đích thuyết minh là những nguyên nhân thay đổi bút danh của thi sĩ Ba Sô, từ đó cung cấp các thông tin mới bất ngờ thú vị cho người đọc.

– Đoạn trích 3, người viết đã sử dụng phương pháp nêu số liệu và so sánh cho mục đích thuyết minh: giúp người đọc hiểu về cấu tạo của tế bào. Đã tạo được sự háp dẫn và gây ấn tượng mạnh.

– Đoạn trích 4, Vũ bằng đã sử dụng phương pháp: phân tích, giải thích cho mục đích thuyết minh về một loại hình nghệ thuật dân gian. Giúp cung cấp những hiểu biết mới thú vị cho người đọc.

soạn bài phương pháp thuyết minh

2. Tìm hiểu thêm một số phương pháp thuyết minh

a. Thuyết minh bằng cách chú thích

* Ví dụ: “ Ba Sô là bút danh”

– Với câu Ba Sô là bút danh chúng ta có thể gặp những câu tương tự như: “Ba Sô là tên hiệu, Ba Sô là tên chữ, tức là tác giả chỉ chú thích cho danh xưng Ba Sô mà chưa đưa ra các đặc điểm cơ bản để phân biệt với các nhà thơ khác

– So sánh sự khác biệt

Phương pháp định nghĩa

Phương pháp chú thích

* Giống nhau: cùng có mô hình A là B.

* Khác nhau:

– Nêu ra những thuộc tính cơ bản của đối tượng, để phân biệt sự khác biệt của đối tượng này với các đối tượng khác nằm trong cùng một loại. VD như nhà thơ X với nhà thơ Y, danh lam X với danh lam Y.

– Đảm bảo tính chuẩn xác và độ tin cậy cao

 

 

 

– Nêu ra một tên gọi khác hoặc một cách nhận biết khác, có thể chưa phản ánh đầy đủ các thuộc tính, bản chất của đối tượng. VD: Tên hiệu của Nguyễn Khuyến là Quế Sơn, của Nguyễn Du là Thanh Hiên, của Nguyễn Công Trứ là Ngộ Trai…

– Có tính linh hoạt mềm dẻo, đa dạng hóa văn bản, phong phú hóa về cách diễn đạt

 

b. Thuyết minh bằng cách giảng giải nguyên nhân kết quả:

– Trong hai mục đích đã nêu thì mục đích 1 là chủ yếu vì đây mới là bức chân dung tâm hồn của thi sĩ Ba Sô.

– Các ý trong đoạn văn có quan hệ nhân quả với nhau: vì từ niềm say mê cây chuối (nguyên nhân) mới dẫn đến việc ra đời (kết quả) bút danh Ba Sô.

– Các ý được trình bày hợp lí sinh động và rất bất ngờ thú vị hấp dẫn.

III. YÊU CẦU ĐỐI VỚI VIỆC VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

– Cần căn cứ vào mục đích thuyết minh để lựa chọn phương pháp thuyết minh phù hợp.

– Phương pháp thuyết minh góp phần sinh động hóa văn bản thuyết minh để tạo hứng thú cho mgười đọc.

>>> XEM THÊM : 

Loading...

Check Also

soạn bài chuyện chức phán sự đền tản viên

Soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ) | Làm văn mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *