Home / SOẠN VĂN / Soạn văn: Vội vàng của Xuân Diệu

Soạn văn: Vội vàng của Xuân Diệu

(Soạn bài lớp 11) – Em hãy soạn bài Vội vàng của Xuân Diệu. (Bài làm của học sinh Ngô Thị Thanh, THPT Cao Bá Quát)

Đề bài: Soạn bài Vội vàng của Xuân Diệu

BÀI LÀM

I. Tìm hiểu chung

Loading...

1. Tác giả:

– Ngô Xuân Diệu (1916 – 1985), bút danh: Trảo Nha.

– Gia đình: cha là ông đồ ở Trảo Nha, Can Lộc, Hà Tĩnh, quê mẹ ở Bình Định.

-> Xuân Diệu thừa hưởng được đức tính cần cù, kiên nhẫn trong học tập của cha và thấm những nét trữ tình trên mảnh đất quê mẹ.

– Công việc: Tốt nghiệp tú tài, đi dạy tư, làm viên chức công sở song chủ yếu sống bằng nghề văn, là thành viên của Tự lực văn đoàn

– Lí tưởng: Luôn khát khao giao cảm với đời, viết văn làm thơ và đến với cách mạng tự nhiên, chân thành, nồng nhiệt:

+ Tham gia Mặt trận Việt Minh

+ Sau CMT8, Xuân Diệu hăng hái tham gia kháng chiến.

– Phong cách thơ:

+ Trước CMT8: Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ Mới.

+ Bằng những cách tân nghệ thuật sáng tạo, thoát khỏi hệ thống ước lệ của thơ cũ, Xuân Diệu đem đến cho thơ ca một sức sống mới, một nguồn cảm xúc mới, thể hiên quan niệm sống mới.

+ Xuân Diệu của nhà thơ tình yêu, của mùa xuân, của tuổi trẻ với giọng điệu sôi nổi, đắm say, yêu đời thắm thiết.

– Sau CMT8, thơ Xuân Diệu theo khuynh hướng tăng cường tính hiện thực và giàu chất thời sự.

– Sự nghiệp:

+ Xuân Diệu là một tài năng có sức sáng tạo mãnh liệt nhiều mặt: làm thơ, nghiên cứu phê bình văn học, dịch thuật, văn xuôi nhưng trước hết Xuân Diệu là một nhà thơ  hiện đại xuất sắc.

+ Các tác phẩm chính: Thơ thơ, Gửi hương cho gió, Riêng chung, Phấn thông vàng….

-> Xuân Diệu xứng đáng với danh hiệu nhà thơ lớn, nghệ sĩ lớn, nhà văn hóa lớn.

2.  Bài thơ “Vội vàng”:

a. Xuất xứ:

– In trong tập Thơ thơ năm 1938.

– Là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất của Xuân Diệu trước CMT8.

b. Bố cục:

+ Đoạn 1: (13 câu đầu): Tình yêu cuộc sống trần thế tha thiết

+ Đoạn 2: (Từ câu 14 – câu 29): Cảm nhận mới mẻ của Xuân Diệu về thời gian.

+ Đoạn 4: (câu 30 đến hết): Lời giục giã sống vội vàng, cuống quýt.

->3 đoạn này vận động rất tự nhiên về cảm xúc vừa chặt chẽ về cảm xúc: sung sướng, ngất ngây -> thảng thốt vội vàng một nửa trước sự chảy trôi của thời gian -> sống cuống quýt, vôi vàng, vồ vập.

II. Đọc – hiểu văn bản

1. Tình yêu tha thiết của thi sĩ với thiên đường nơi trần thế.

– Mở đầu bài thơ là bốn câu ngũ ngôn với nhịp điệu nhanh, mạnh nêu hai ước muốn: tắt nắng đi, buộc gió lại.

-> Với những động từ mạnh, tác giả biểu đạt hành động muốn can dự vào những quy luật muôn đời của tạo hóa.

+ Điệp ngữ: Tôi muốn -> thể hiện cái tôi đầy tự tin và đầy khao khát.

-> Ước mơ nghe có vẻ phi lí, táo bạo, ngông cuồng, liều lĩnh và không thể thực hiện được.

+ Lí do của ước mơ:

Tắt nắng -> cho màu đừng nhạt mất

Buộc gió -> cho hương đừng bay đi

-> Hóa ra đây không phải là ước muốn của người khổng lồ trong thần thoại có thể ghé vai vào gánh đỡ cả bầu trời, cũng không phải những nông nổi ngông cuồng của tuổi trẻ mà là một khát vọng cháy bỏng của một tâm hồn đẹp muốn giữ mãi màu sắc và hương thơm cho cuộc đời này, muốn bất tử mãi cái đẹp cho cuộc sống.

– 9 câu thơ tiếp theo kéo dài thành 8 chữ là những cảm nhận đầy tinh tế của XD về một thiên đường ngay trên mặt đất:

+ Những hình ảnh tươi non, : ong bướm, hoa lá, đồng nội, cành tơ, yến anh

+ Những màu sắc, hương thơm ngọt ngào: tuần tháng mật, xanh rì, phất phơ

+ Những âm thanh, ánh sáng mới mẻ, tinh khôi đầy tình tứ và rộn ràng:  khúc tình si, ánh sáng chớp hàng mi, thần vui hằng gõ cửa.

+ Điệp từ: Này đây -> sự nồng nhiệt, say mê với bữa tiệc trần gian.

 -> Đó là cảnh cuộc sống và thiên nhiên quen thuộc hàng ngày song Xuân Diệu đã thổi vào đó một tình yêu rạo rực, đắm say làm cho mỗi dòng thơ vừa thân quen, gần gũi vừa quyến rũ và tình tứ. Tất cả cảnh vật đều nhuốm màu tình ái của con người: cảnh ong bướm dập dìu như trong tuần tháng mật, cành xuân hóa cành tơ đầy nhựa sống, tiếng hót chim yến anh trở thành điệu tình si say đắm. Ánh sáng của bình minh diễm lệ mang nét đẹp như cái chớp hàng mi của người đẹp kiều diễm. Táo bạo nhất phải là so sánh:

Tháng giêng ngon như một cặp môi gần

-> Cảm xúc trần thế, đắm say, nồng nàn của con người, vừa trong sáng tha thiết vừa thanh cao không gợi chút nhục cảm.

– Tâm trạng: sung sướng nhưng vội vàng một nửa, hạnh phúc đi liền với lo âu. Nhà thơ hoài xuân, nuối tiếc xuân ngay giữa mùa xuân

+ Ngắt nhịp: 3/5; dấu chấm giữa câu. Câu thơ cắt đôi (chịu ảnh hưởng của thơ Pháp làm cho ý thơ ngắt mạch rõ hơn, ấn tượng hơn, thể hiện: tâm trạng đầy mâu thuẫn nhưng vẫn thống nhất của tác giả: sung sướng nhưng vội vàng, muốn sống nhanh, sống gấp, tranh thủ thời gian.

->  Chính cái nhìn Trẻ, luôn lấy con người giữa mùa xuân, tuổi trẻ và tình yêu làm chuẩn mực cho cái đẹp nên bức tranh xuân của Xuân Diệu mới đẹp như vậy. Và đó cũng là lí do mà thi sĩ có ước mơ ngông cuồng muốn tắt nắng, buộc gió ở đầu bài thơ.

2. Cảm nhận mới mẻ của Xuân Diệu về thời gian:

– Thời gian tự nhiên, thời gian khách thể thì muôn đời vẫn thế nhưng quan niệm về thời gian, sự cảm nhận về thời gian thì mỗi thời đại, mỗi cá nhân lại khác nhau:

Quan niệm cũ

 

Quan niệm của Xuân Diệu

“Xuân vẫn tuần hoàn” -> Thời gian vòng tròn, 4 mùa đắp đổi..

– Quan niệm này xuất phát từ cái nhìn tính tại siêu hình lấy sinh mệnh vũ trụ làm thước đo thời gian.

-> Con người an nhiên, tự tại, không có gì phải lo lắng (Đi đâu mà vội mà vàng…)

– Than thở về sự ngắn ngủi của kiếp người, cho rằng con người có chết vẫn hòa cùng trời đất

 

 

 

 

 

>< 

-“Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua”

Xuân: tới –qua, còn non – sẽ già, hết

                                             

Tôi: cũng mất, tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại, chẳng còn tôi mãi

->Thời gian tuyến tính, một đi không trở lại

-> lấy sinh mệnh cá nhân hơn thế lấy tuổi trẻ làm thước đo của thời gian

 

 

 

->Tôi sung sướng nhưng vội vàng một nửa

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đát trời

– XD thấy thời gian như ngọn gió bay nhanh, lướt qua tất cả, lúc vạn vật căng mọng nhất cũng là khi ám ảnh với sự tàn phai. Thời gian có mùi có vị chia phôi.

-> Tâm trạng: bất ngờ, hẫng hụt, tiếc nuối, thảng thốt. Càng ý thức sâu sắc dòng chảy và sự mất mát, chia lìa của thời gian Xuân Diệu càng ngậm ngùi, tiếc nuối thậm chí cả bất lực không thể níu kéo.

– Nghệ thuật:

+ Giọng điệu tranh luận, điệp từ hỏi để bảo vệ quan điểm của mình.

+ Dùng câu theo lối định nghĩa để chỉ ra cái cụ thể, hiển nhiên không thể chối cãi: Xuân đương tới nghĩa là..

+ Sử dụng từ ngữ đối lập: non>< già. Rộng >< chật, còn >< chẳng còn, tuần hoàn >< chẳng hai lần thắm lại.

3. Lời giục giã sống vội vàng, cuống quýt của thi sĩ

Thi sĩ cho rằng cách chiến thắng thời gian là tăng cường độ sống, khát vọng sống, tận hiến và tận hưởng cuộc sống bằng tất cả các giác quan và sự nồng nhiệt của tâm hồn.

– Giọng thơ dồn dập, gấp gáp như lời giục sống vội vàng, cuống quýt, càng lúc càng say sưa, càng lúc càng cao trào.

– Ngôi xưng “tôi” -> ta: bộc bạch, giãi bày->đối diện với toàn bộ sự sống trên trần gian:

+ kết cấu trùng điệp, tăng tiến: ta muốn ôm -> ta muốn riết -> ta muốn say-> ta muốn thâu -> ta muốn cắn.

+ Các  từ láy gợi cảm: chếnh choáng, đã đầy, no nê

+ Các hình ảnh tình tứ, quyến rũ: bắt đầu mơn mởn, mây đưa gió lượn, cái hôn nhiều…

– Đỉnh điểm của nguồn sống dào dạt ấy là sau lời kêu gọi giục giã là cái cảm giác ham muốn tận hưởng cuộc đời tươi đẹp đến mức Xuân Diệu phải thốt lên: Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi,

-> Câu thơ đầy chất Xuân Diệu, mạnh mẽ, cuồng nhiệt, đam mê, hối hả và tình tứ của một cái tôi cá nhân đầy ý thức về thời gian, tình yêu, tuổi trẻ và sự sống

III. Tổng kết

1. Nghệ thuật

+ Hình ảnh táo bạo, có tính gợi cảm mạnh mẽ.

+ Nhịp thơ hăm hở, cuống quýt.

+ Cú pháp mới lạ (Tây) và lối qua hàng hết sức thoải mái.

2. Nội dung:

– Miêu tả cuộc sống

Sự khẳng định cái tôi trong quan hệ với đời; là tình cảm  sôi nổi, mạnh mẽ, tha thiết của thi sĩ với cuộc sống

>>> XEM THÊM :

 

Loading...

Check Also

soạn bài chuyện chức phán sự đền tản viên

Soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ) | Làm văn mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản …