Home / SOẠN VĂN / Soạn văn: Vào phủ chúa Trịnh Thượng kinh kí sự – Lê Hữu Trác

Soạn văn: Vào phủ chúa Trịnh Thượng kinh kí sự – Lê Hữu Trác

(Soạn văn lớp 11) – Em hãy soạn bài Vào phủ chúa Trịnh (Trích Thượng kinh kí sự) của Lê Hữu Trác.

( Bài soạn văn hay của cô giáo Trần Thị Vân Anh).

Đề bài: Soạn bài Vào phủ chúa Trịnh (Trích Thượng kinh kí sự) của Lê Hữu Trác.

BÀI LÀM

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

Loading...

* Cuộc đời: (1724 – 1791)

– Quê: làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương nay thuộc huyện Yên Mĩ, Hưng Yên.

– Tên hiệu là Hải Thượng Lãn Ông (ông già lười ở đất Thượng Hồng

 – Gia đình có truyền thống học hành thi cử, đỗ đạt làm quan.

– Gần ba mươi tuổi Lê Hữu Trác về sống tại quê mẹ thuộc xứ Đầu Thượng, xã Tình Diễm, huyện Hương Sơn tỉnh Hà Tĩnh.

* Sự nghiệp

     – Lê Hữu Trác không chỉ chữa bệnh giỏi mà còn soạn sách, mở trường, truyền bá y học. Sự nghiệp của ông được tập hợp trong bộ Hải Thượng y tông tâm lĩnh gồm 66 quyển biên soạn trong thời gian gần 40 năm. Đây là tác phẩm y học xuất sắc nhất trong thời trung đại. Quyển cuối cùng trong bộ sách này là một tác phẩm văn học đặc sắc Thượng kinh kí sự.

* Thượng kinh kí sự

– Đây là tập kí bằng chữ Hán đánh dấu sự phát triển của thể kí Việt Nam thời trung đại. Tác phẩm hoàn thành vào tháng 8/1783.

 – Tác phẩm đánh dấu sự phát triển của thể kí Việt Nam thời trung đại.Góp phần khẳng định Lê Hữu Trác không chỉ là thầy thuốc mà còn là một nhà văn, nhà thơ.

– Nội dung: Tả quang cảnh ở kinh đô, cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa Trịnh và quyền uy thế lực nhà chúa

– Nghệ thuật: Quan sát, ghi chép những sự việc có thật và thái độ của tác giả

2. Văn bản

* Đọc – giải nghĩa từ khó

* Vị trí đoạn trích

– Đến kinh đô, Lê Hữu Trác được xếp đặt ở nhà người em của Quận Huy – Hoàng Đình Bảo. Sau đó tác giả được đưa vào phủ chúa Trịnh để khám bệnh cho Thế tử Cán. Đoạn trích này bắt đầu từ đó.

–  Ghi lại một cách sinh động, chân thực về cuộc sống xa hoa uy quyền của chúa Trịnh, đồng thời bộc lộ thái độ xem thường danh lợi và khẳng định y đức của Lê Hữu Trác.

II. Đọc hiểu văn bản

1. Quang cảnh và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa:

a. Quang cảnh nơi phủ chúa:

– Vào phủ:

 + Phải qua nhiều lần cửa, với những dãy hành lang quanh co nối nhau liên tiếp, ở mỗi cửa đều có vệ sĩ canh gác, ai muốn ra vào phải có thẻ

+ Vườn hoa: cây cối um tùm, chim kêu ríu rít, danh hoa đua thắm, gió đưa thoang thoảng mùi hương

­ + Khuôn viên: có điếm “Hậu mã quân túc trực” để chúa sai phái đi truyền lệnh

– Trong phủ:

 + Những nhà: “Đại đường”, “Quyền bổng”, “Gác tía” với kiệu son võng điều, đồ nghi trượng sơn son thếp vàng và những đồ đạc nhân gian chưa từng thấy

 + Đồ dùng tiếp khách ăn uống toàn là mâm vàng, chén bạc

– Nội cung thế tử:

+ Phải qua năm sáu lần trướng gấm

 + Trong phòng thắp nến, có sập thếp vàng, ghế rồng sơn son thếp vàng, trên ghế bày nệm gấm, màn là che ngang sân, xung quanh lấp lánh, hương hoa ngào ngạt

-> Lộng lẫy, tráng lệ, thể hiện sự thâm nghiêm và quyền uy tột đỉnh của nhà chúa.

b. Cung cách sinh hoạt:

– Quyền uy

+ Khi tác giả lên cáng vào phủ thì có tên đầy tớ chạy đàng trước hét đường cáng chạy như ngựa lồng. Trong phủ người giữ cửa truyền báo rộn ràng, người có việc quan qua lại như mắc cửi

+ Người hầu kẻ hạ đông đảo

+ Lễ nghi rườm rà

– Những lời lẽ nhắc đến chúa và thế tử đều hết sức cung kính, lễ độ

Chúa Trịnh luôn có phi tần chầu chực xung quanh. Tác giả không được thấy mặt chúa mà chỉ làm theo mệnh lệnh của chúa do quan Chánh đường truyền đạt lại; xem bệnh xong cũng không được phép trao đổi với chúa mà viết tờ khải để quan Chánh đường dâng lên chúa

– Khuôn phép, trang nghiêm: Thế tử chỉ là đứa bé 5, 6 tuổi nhưng khi vào xem bệnh, một cụ già, trước khi vào xem mạch và sau khi ra phải quỳ bốn lạy.

Muốn xem thân hình của thế tử phải có viên quan nội thần đến xin phép được cởi áo cho thế tử  

->  Cao sang, quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống hưởng thụ xa hoa đến cực điểm và sự lộng quyền của nhà chúa

2. Tài năng, y đức của Lê Hữu Trác:

– Có sự mâu thuẫn, giằng co:

+ Hiểu căn bệnh, biết cách chữa trị nhưng sợ chữa có hiệu quả ngay sẽ được chúa tin dùng, bị công danh trối buộc.

+ Muốn chữa cầm chừng nhưng lại sợ trái với lương tâm, y đức, sợ phụ lòng cha ông.

– Cuối cùng phẩm chất, lương tâm của người thầy thuốc đã thắng. Ông gạt sang một bên sở thích cá nhân để làm tròn trách nhiệm.

– Là một thầy thuốc có lương tâm và đức độ 

Khinh thường lợi danh, quyền quý, yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm, giản dị nơi quê nhà.

3. Nét đặc sắc trong bút pháp kí sự của tác giả:

– Quan sát tỉ mỉ (Quang cảnh phủ chúa, nơi thế tử Cán ở)

– Ghi chép trung thực

(Từ việc ngồi chờ ở phòng chè đến bữa cơm sáng; từ việc xem bệnh cho thế tử Cán đến việc ghi đơn thuốc; cách thế tử ngồi trên sập vàng chễm chệ, ban một lời khen khi một cụ già quỳ dưới đất lạy bốn lạy; chi tiết bên trong cái màn là, nơi Thánh thượng đang ngự)

– Tả cảnh sinh động

– Kể diễn biến sự việc khéo léo, lôi cuốn sự chú ý của người đọc, không bỏ sót những chi tiết nhỏ tạo nên cái thần của cảnh và sự việc.

III. TỔNG KẾT : Ghi nhớ ( SGK)

>>>Xem thêm: 

 

Loading...

Check Also

soạn bài chuyện chức phán sự đền tản viên

Soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ) | Làm văn mẫu

(Soạn văn lớp 10) – Em hãy soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản …